Monumenten

Overzicht rijksmonumenten »
Overzicht gemeentelijke monumenten »

 

Wat zijn monumenten? Een voor de hand liggende vraag maar vooral een lastige vraag. Vrijwel iedereen heeft wel een idee van het begrip monument maar is dit wel een correct beeld? Op deze site bedoelen we met monumenten de beschermde monumenten.

Rijksmonumenten behoren daartoe, ze zijn aangewezen door het rijk en zijn daarmee wettelijk beschermd. Een van de criteria is dat een rijksmonument vijftig jaar of langer geleden moet zijn vervaardigd om voor bescherming in aanmerking te komen.
Onze gemeentelijke monumenten zijn aangewezen door het gemeentebestuur van Smallingerland en vallen daarmee ook onder een wettelijke bescherming.

Een rijks- of gemeentelijk monument is op de lijst van beschermde monumenten geplaatst omdat het een bijzondere cultuurhistorische of architectuurhistorische waarde heeft.
Zo'n waarde is niet echt kwantitatief meetbaar en in een getalswaarde vast te leggen. Een sluis of zwerfkei kan immers ook een beschermd monument zijn. In Smallingerland hebben we daar voorbeelden van. Ook archeologische vindplaatsen, dorpsgezichten of complexen van woningen kunnen voor bescherming door rijk of gemeente in aanmerking komen.
De waarde van een beschermd monument is door de beoordelaar(s) vastgelegd in een redengevende omschrijving. Daarin zijn al die zaken beschreven die voor het monument van bijzonder belang zijn. Alleen deze redengevende omschrijving is bepalend voor de monumentale waarde van een monument.

Er zijn ook gemeenten – Smallingerland behoort hier niet toe - die één of meer Provinciale monumenten binnen hun grenzen hebben. Ook de zeldzame objecten die tot het Werelderfgoed behoren (bijvoorbeeld het Woudagemaal bij Lemmer) heeft Smallingerland niet op zijn gemeentegrond.

In de monumentenwet 1988, die in 2011 herzien is onder het motto MoMo - Modernisering Momumentenwet – wordt de wettelijke bescherming van afzonderlijke monumenten en stads- en dorpsgezichten geregeld.

Deze wet stelt de zorg voor monumenten centraal terwijl er veel taken en bevoegdheden bij de gemeenten worden gelegd. Dit betekent bijvoorbeeld dat de gemeenten de opdracht hebben gekregen om eigenaren, beheerders en andere betrokkenen te informeren en te begeleiden over de monumentenzorg.

Gerealiseerd door Sugarmice