Boornbergum Easterbuorren 50

 

                         sf 1011 BB Pastorie JWA0131

De pastorie bij de Gereformeerde Kerk is in 1894 gebouwd door aannemer K.A. Tolman uit Beetsterzwaag. Het woonhuis voor de predikant vormt met de naastgelegen kerk een architectonische eenheid.

Lees meer: Boornbergum Easterbuorren 50

Boornbergum Easterbuorren 52

 

                                             sf 1012 BB GK JWA0137

De kleine groep gereformeerden die zich in 1836 afscheidde van de hervormden voegde zich eerst bij Oudega en later bij Drachten. Vlak na 1880 leidde het streven naar zelfstandigheid tot de bouw van het evangelisatiegebouw Bethel.

Lees meer: Boornbergum Easterbuorren 52

Boornbergum Easterbuorren 96

 

                         sf 1013 BB CAF JWA0140

In 1930 werd dit woonhuis met bedrijfsgedeelte gebouwd en het is een typerend voorbeeld van de populaire bouwstijl tussen de beide Wereldoorlogen.Kenmerken daarvan zijn onder andere gevels met uitstekende vlakken en monumentale kappen.

Lees meer: Boornbergum Easterbuorren 96

Boornbergum Westerbuorren 35

 

                         sf 1016 BB Keuter JWA5953

Een keuterij wordt dit genoemd, of een Wâldhûske. Het is een kenmerkend woningtype voor dit deel van de Friese Wouden.

Lees meer: Boornbergum Westerbuorren 35

De Tike Master Iniawei 11

 

                         sf 1018 TI Iniaweg JWA2294

Dit is de tweede boerderij met de naam Heidekamp. De eerste werd in 1927 gebouwd in opdracht van de kerkvoogdij van de Nederlandse Hervormde kerk van Nijega.

Lees meer: De Tike Master Iniawei 11

De Veenhoop bij Eijzengapaed 7

 

                         sf 1023 VH ophaalbrug JWA0118

Het waterrijke gebied rond De Veenhoop telde talrijke bruggen. Dit is een van de weinige die gespaard bleven. De brug over de Veenhoopstervaart was een beweegbare oeververbinding in de weg richting Piers Hiem.

Lees meer: De Veenhoop bij Eijzengapaed 7

De Veenhoop bij Slûswei 16

 

                         sf 1026 VH brug Sluswei JWA5185

De voetbrug in de Slûswei werd in 1926 nodig toen de Boornbergumervaart werd aangesloten op de Ringvaart. De Ringvaart is nu niet meer te bevaren en sinds de demping van de sluizen ook het Polderhoofdkanaal niet meer.

Lees meer: De Veenhoop bij Slûswei 16

De Veenhoop Drachtster Heawei 38

sf 1021 WI Kanhoeve JWA2366

De boerderij is genoemd naar Johannes Benedictus Kan, tussen 1926 en 1929 minister van Binnenlandse Zaken en Landbouw in het eerste kabinet De Geer. Hij was de vader van de bekende kleinkunstenaar Wim Kan.

Lees meer: De Veenhoop Drachtster Heawei 38

De Veenhoop Drachtster Heawei 40

sf 1022 WI Beerenbrouckhoeve JWA2221

De boerderij is genoemd naar Jhr. Mr. Ch. C.M. Ruys de Beerenbrouck, die van 1929 tot 1933 zijn derde kabinet leidde (de eerste twee regeringen leidde hij tussen 1918 en 1925).

Lees meer: De Veenhoop Drachtster Heawei 40

De Veenhoop Kraenlânswei 1

 

                         sf 1024 VH Polderhûs

Nu een restaurant, eerder een café, maar oorspronkelijk bedoeld als brugwachterswoning is dit het eerste huis dat gebouwd werd in de Groote Veenpolder in Opsterland en Smallingerland.

Lees meer: De Veenhoop Kraenlânswei 1

De Wilgen, Drachtster Heawei 98

 

                         sf 1028 WI Slingenberghhoeve JWA0104

Tussen de beide Wereldoorlogen in de twintigste eeuw werd het uitgeveende gebied ten westen van Drachten in ontwikkeling gebracht als landbouwgrond.

Lees meer: De Wilgen, Drachtster Heawei 98

Drachten Berglaan 10

sf 1033 DR Kapelkerk2 JWA2517De Kapelkerk is sinds de bouw in 1926 gaaf en ongewijzigd gebleven. Dat kan niet worden gezegd van de gebouwde omgeving.

Lees meer: Drachten Berglaan 10

Drachten Buitenstvallaat 8, 9 en tegenover 4

 

  

                        sf 1032 DR Werf JWA0153

Haike Pieters van der Werff (1814-1880) werd hier in 1843 hellingbaas op de voormalige Roordawerf en zijn nazaten bouwen er nog altijd schepen.

Lees meer: Drachten Buitenstvallaat 8, 9 en tegenover 4

Drachten Burgemeester Wuiteweg 14

 

                            sf 1034 DR Wuiteweg 14JWA 1471

Deze woning aan de Burgemeester Wuiteweg is met de levens van veel Drachtsters verbonden. Van 1945 tot ver in de jaren vijftig was het pand namelijk in gebruik als kraamkliniek. Het is in 1914 gebouwd als woonhuis voor Rijksveearts De Boer, naar een ontwerp van architect Cees Rienks de Boer.

Lees meer: Drachten Burgemeester Wuiteweg 14

Drachten Burgemeester Wuiteweg 71 en 73

 

                                            sf 1037a DR Zuiderkerk JWA6557

De Gereformeerde Kerk van Drachten was in de jaren zestig van de vorige eeuw de grootste van Nederland. Al in de jaren twintig zorgde de snelle groei voor ruimtegebrek, zodat als aanvulling op de Noorderkerk, met meer dan duizend zitplaatsen, ook de Zuiderkerk werd gebouwd.

Lees meer: Drachten Burgemeester Wuiteweg 71 en 73

Drachten Burgemeester Wuiteweg 80

 

                         sf 1038 DR Wuiteweg 80 JWA9938

Het opvallendste element aan dit huis is de veranda aan de rechterzijde. De veranda is voorzien van een grotendeels glazen windvang met roedenverdeling en heeft aan de voorzijde een glasfries met amandelvormige ramen.

Lees meer: Drachten Burgemeester Wuiteweg 80

Drachten Burgemeester Wuiteweg 89 en 89a

 

                        sf 1039 DR Zuiderbegr 480px 

De Zuiderbegraafplaats was tot 1743 het kerkhof bij de 15e eeuwse dorpskerk van Zuider-Dragten. In dat jaar werd aan de Vaart de nieuwe Grote Kerk gebouwd en bij de aanbesteding was bepaald dat voor de bouw zoveel mogelijk materiaal van de beide dorpskerken van Noorder- en Zuider-Dragten gebruikt zou worden.

Lees meer: Drachten Burgemeester Wuiteweg 89 en 89a

Drachten De Kolken 89

sf 1044 DR Fonteinkerk JWA9846

 De Gereformeerde Kerk van Drachten was in de jaren zestig de snelstgroeiende van Nederland. Dat leidde in 1964 tot de bouw van de Fonteinkerk in de wederopbouwwijk De Swetten.

Lees meer: Drachten De Kolken 89

Drachten Folgeralaan 13

sf 1047 DR Rietveld GEEL3 JWA2593

 Drachten bezit een echte Rietveld met deze bungalow aan de Folgeralaan, die in 1960 in opdracht van het Protestants Ziekenhuis is gebouwd voor kinderarts Jan Lighthart.

Lees meer: Drachten Folgeralaan 13

Drachten Folgeralaan 27

 

                         sf 1048 DR Folgerahoeve JWA9994

De Drachtster architect Cees Rienks de Boer ontwierp ook deze Folgerahoeve.

Lees meer: Drachten Folgeralaan 27

Drachten Gauke Boelensstraat 4 t/m 22

sf 1052 DR Oostenr GBstr JWA2457

De gemeente Smallingerland liet na de Tweede Wereldoorlog aan de Gauke Boelensstraat en de J.M. Houwenstraat in totaal vijftien Oostenrijkse woningen bouwen. Dit type was in het kader van de wederopbouw door heel Nederland populair.

Lees meer: Drachten Gauke Boelensstraat 4 t/m 22

Drachten Geelgorsstraat 5

sf 1053 DR Geelgorsstr JWA2583

Dit woonhuis met magazijn is gebouwd in 1954, naar een ontwerp van de bekende Drachtster architect Cees Rienks de Boer. Hij sloot met zijn heldere en strakke vormen aan bij de heersende mode, maar greep nog even terug naar het verleden met de betonnen luifel op ronde kolommen in de entreepartij in de rechter zijgevel. De ruitvormige decoraties in de voorgevel en een veld met decoratief metselwerk boven de entree zijn karakteristiek voor de vroege jaren '50.

 

Drachten HBS straat 11

sf 1057 DR HBSstr 11 woning JWA9850

Kenmerkend voor de architectuur in de periode tussen beide Wereldoorlogen, het interbellum, is de nadruk op de kap. Een fraai voorbeeld daarvan is deze middenstandswoning, die in 1931 is gebouwd in opdracht van K.A. van der Veen, naar een ontwerp van het Leeuwarder architectenbureau Gros en Heldoorn.

Lees meer: Drachten HBS straat 11

Drachten HBS straat 6

 

                        sf 1055 DE Dienstwoning HBSdir JWA9852  

De dienstwoning voor de directeur van de Rijks HBS is ontworpen door de toenmalige rijksbouwmeester voor onderwijsgebouwen, J.A. Vrijman.

Lees meer: Drachten HBS straat 6

Drachten Het Noord 19

 

                        sf 1058 DR Noord 19 JWA 4425

De boerderij It Noard is ontworpen door architect G.M. van Manen in opdracht van H.R. de Boer.

Lees meer: Drachten Het Noord 19

Drachten Het Zuid 28

 

                         sf 1060 DR Zuid 28 JWA 4491

De boerderij van het dwarshuistype is rond 1875 gebouwd, in opdracht van Sipke Durksz. In het begin van de twintigste eeuw zijn op het erf nog schuren bijgebouwd.

Lees meer: Drachten Het Zuid 28

Drachten Het Zuid 44

 

                         sf 1061 DR Zuid 44 JWA 4498

De boerderij op de gemeentergrens tussen Smallingerland en Opsterland is in 1880 gebouwd als onderdeel van een adellijk landgoed van de familie Van Harinxma thoe Slooten uit Beetsterzwaag.

Lees meer: Drachten Het Zuid 44

Drachten Hof van Edenlaan 5

sf 1062 DR HofvanEdenl 5 JWA9963

Burgemeester B. Hopperus Buma liet in 1948/'49 dit woonhuis voor zichzelf bouwen. Het ontwerp was van Auke Komter, die als architect gerekend wordt tot de stroming van het Nieuwe Bouwen.

Lees meer: Drachten Hof van Edenlaan 5

Drachten Houtlaan 28

 

                         sf 1063 DR Conciergewoning Houtlaan JWA2871

De conciërgewoning bij de Rijkslandbouwwinterschool staat aan de Houtlaan, op enige afstand van het hoofdgebouw.

Lees meer: Drachten Houtlaan 28

Drachten J.G. van Blomstraat 2

sf 1064 DR Blomstr2 JWA2547

 Aan de rand van het oude dorpscentrum werd druk gebouwd in de na-oorlogse wederopbouwjaren.

Lees meer: Drachten J.G. van Blomstraat 2

Drachten J.G. van Blomstraat 4/22

sf 1065 DR Blomstr 4-22 JWA2551

 Ondernemer Douwe Beintema gaf in 1958 opdracht tot de bouw van deze winkelflat aan de J.G. van Blomstraat, de eerste in Drachten.

Lees meer: Drachten J.G. van Blomstraat 4/22

Drachten J.M. Houwenstraat 33, 35, 38/42

sf 1066 DR JM Houwenstr 38 JWA9943

De bouw van dit woningtype – zie ook de woningen 'om de hoek' aan de Gauke Boelensstraat – werd gepropageerd door het Ministerie van Wederopbouw en Volkshuisvesting. Smallingerland was in 1948 een van de tientallen gemeenten die positief reageerden op een verzoek uit Den Haag om mee te doen aan een project. Veel gemeenten gebruikten de kwaliteitswoningen, doorgaans gebouwd op een royale kavel, om gemeentelijke notabelen te huisvesten.

 

 

Drachten Moleneind Noordzijde 14

 

                         sf 1070 DR Smelnehûs

Het bestuur van de grietenij Smallingerland zetelde eeuwenlang in Oudega. In de Franse tijd was de grietenij opgesplitst in een aantal mairies, waarvan eentje werd bestuurd vanuit Opeinde.

Lees meer: Drachten Moleneind Noordzijde 14

Drachten Moleneind Noordzijde/Oliemolenstraat

 

                         sf 1071 DR Oliemolen480px JWA 4505

Wie langs Dunlop Enerka loopt zal in de merkwaardige gevel de voormalige molen De Nijverheid nog kunnen herkennen. De stellingmolen is in 1850 gebouwd in opdracht van kalkbrander-koopman Johannes Engberts van der Meulen.

Lees meer: Drachten Moleneind Noordzijde/Oliemolenstraat

Drachten Moleneind Zuidzijde 25

 

                                                   sf 1074 DR Tabaksfabriek Moleneind JWA2153

De tabaksfabricage is een belangrijke industrietak geweest voor Drachten. Een van de weinige restanten daarvan is dit fabriekje met de fraaie voorgevel, dat in 1902 werd gebouwd in opdracht van sigarenfabrikant Sietse Oenes Sietzema.

Lees meer: Drachten Moleneind Zuidzijde 25

Drachten Moleneind Zuidzijde 7

sf 1073 DR Kingmas Bank JWA2163

In 1963 nam Kingma's Bank dit nieuwe pand in gebruik, een ontwerp van Architectenbureau Van Manen en Zwart. Het gebouw heeft een zadeldaktoren en is ontworpen in de modernistische trant, waarin geen plaats meer was voor versieringen.

Lees meer: Drachten Moleneind Zuidzijde 7

Drachten Moleneind Zuidzijde 71

 

                         sf 1075 DR Boerderij Moleneind480px JWA2151

Vanaf het begin van de negentiende eeuw is deze boerderij meer dan honderdvijftig jaar in het bezit geweest van de familie Durksz.

Lees meer: Drachten Moleneind Zuidzijde 71

Drachten Moleneind Zuidzijde 79

sf 9101 DR Woning Schuil JWA2145

Deze woning hoort bij het bedrijfsgebouw van Schuil op nummer 81 en de woning op 85. Met zijn drieën vormen ze een functionele en ruimtelijke eenheid. Het woonhuis kent een sobere en zorgvuldige vormgeving, in samenhang met het voorpleintje en de twee genoemde panden. Het onder lessenaarsdak staande huis is met de achtergevel gericht naar de straat, de eigenlijke (open) voorgevel is gericht naar de achtertuin. (Dit monument is pas niet in Smallingerland in beeld opgenomen.)

Drachten Moleneind Zuidzijde 81

sf 1076 DR Schuil JWA2134

Ondanks de beperkte budgetten en het grote tekort aan bouwmaterialen werd er vlak na de Tweede Wereldoorlog in Nederland gebouwd met een grote variatie in de vormgeving en materiaaltoepassing, naast een zorgvuldige detaillering.De duimstokkenfabriek van Schuil aan het Moleneind ZZ is een opmerkelijk goed bewaard gebleven voorbeeld van de vrij sobere, maar zeer karakteristieke bedrijfsarchitectuur uit de vroege wederopbouwfase.

Lees meer: Drachten Moleneind Zuidzijde 81

Drachten Moleneind Zuidzijde 85

sf 1077 DR Woning Schuil JWA2138

Directeur S. Schuil uit Leeuwarden liet in 1951 naast zijn pasgebouwde duimstokkenfabriek N.V. Schuil deze nieuwe woning voor zichzelf bouwen. Beide ontwerpen zijn van Bosma's Architectenbureau uit Drachten, die met de woning aansloot bij de bedrijfsgebouwen uit 1948.Het huis was bescheiden van formaat, vergeleken met de gemiddelde vooroorlogse woning voor notabelen.

Lees meer: Drachten Moleneind Zuidzijde 85

Drachten Museumplein 2

 

                         sf 1079 DR Museum JWA5960

In de jaren dertig van de vorige eeuw zette de Rooms-Katholieke kerk de aanval in op de onkerkelijkheid in de Friese Wouden. Dat leidde tot de bouw van twee kloosters in Drachten, het Karmelklooster en dit Minderbroedersklooster.

Lees meer: Drachten Museumplein 2

Drachten Noorderbuurt 10 en 12

sf 1080 DR Noorderbrt 10-12 JWA0029

B.K. de Boer liet in 1959 dit winkelpand met bovenwoning uit het begin van de twintigste eeuw grondig verbouwen, naar een ontwerp van Architectenbureau Van Manen en Zwart. Het werd een van de kenmerkende moderne winkelpanden in De Buurt, nog steeds de belangrijkste winkelstraat van Drachten.

Lees meer: Drachten Noorderbuurt 10 en 12

Drachten Noorderbuurt 93

 

                         sf 1082 DR Noordrb 93 JWA 4444

Cees Rienks de Boer ontwierp in 1933 dit woonhuis met kantoor voor Douwe Jan de Vries, eigenaar van een administratiekantoor, deurwaarder, makelaar/taxateur, rentmeester en kassier voor de Boerenleenbank van Nijega-Opeinde.

Lees meer: Drachten Noorderbuurt 93

Drachten Noorderdwarsvaart 123

 

                         sf 1084 DR Noorderdw 123 JWA 4430

Meerdere grote verbouwingen en diverse restauraties gedurende de negentiende eeuw resulteerden in 1900 in de boerderij van het kop-romptype met dwarshuis en zijlangsdeel, die er na ruim honderd jaar nog steeds staat.

Lees meer: Drachten Noorderdwarsvaart 123

Drachten Noorderhogeweg

Sf 1087 DR Watertoren JWA9754

De watertoren aan de Noorderhogeweg is ontworpen door de Leeuwarder architect en rijksbouwmeester J.J.M. (Jo) Vegter (1906-1982). De in 1959 gebouwde toren is 42 meter hoog en heeft twee waterreservoirs van 500 en 1000 m3. Het grootste reservoir is voor de watervoorziening van Drachten. De toren verkeert in oorspronkelijke staat en functioneert nog

Drachten Noordkade 47c

 

sf 1088 DR Poortje JWA2880

Een bijzonder element in de vrijwel aaneengesloten bebouwing van de Noordkade is dit poortje, mogelijk uit de achttiende eeuw.

Lees meer: Drachten Noordkade 47c

Drachten Noordkade 52

 

                         sf 1089 DR Noordkade 52JWA 4308

Johannes Hendriks van der Meulen (1840-1924) liet in 1869 dit herenhuis bouwen. Van der Meulen was kalkfabrikant en handelaar in agrarische producten en zou later jarenlang lid zijn van de Friese Staten, als landbouwdeskundige.

Lees meer: Drachten Noordkade 52

Drachten Oliemolenstraat 2

Sf 1090 DR Dunlop JWA9093

De directie van de N.V. Nederlandse Balata Industrie gaf vlak na de Tweede Wereldoorlog het Leeuwarder ArchitectenBureau Nieuwland & Van de Vegte opdracht om op de hoek van de Oliemolenstraat en het Moleneind een nieuw, representatief kantoorpand te bouwen. Het strak vormgegeven, monumentale hoekgebouw in het hart van het eerste naoorlogse industriegebied van Drachten kreeg de voor die tijd kenmerkende stalen ramen.

Drachten Omloop 46

sf 1093 DR Omloop 46 JWA9085

Aan de Pier Panderstraat en de directe omgeving staat het merendeel van de vrijstaande woonhuizen die gebouwd zijn in de vroege Wederopbouwperiode. De eerste bebouwing dateert echter al van voor de oorlog. Dit huis, dat architect G. van Manen in 1939 ontwierp voor T. Huisma, valt tussen de vooroorlogse bouwkunst en die van de wederopbouwperiode.

Lees meer: Drachten Omloop 46

Drachten Oosterstraat 29 en 33

                         sf 1094 DR Pastoriewoningen JWA 4464

De oorspronkelijke pastoriewoning van de Hervormde Gemeente in Drachten stond vanaf 1743 aan de Noordkade, tegenover de Grote Kerk. Deze woning werd in 1920 gesloopt om de nieuw aan te leggen Eerste Parallelweg (nu Torenstraat) aan te kunnen sluiten op de Noordkade.

Lees meer: Drachten Oosterstraat 29 en 33

Drachten Oosterstraat 35 en 37

 

                         sf 1095 DR Consultatiebureau JWA 4468 

De naam Tine Talman is onlosmakelijk verbonden met dit gebouw, dat in 1923 is gebouwd als wijkcentrum en consultatiebureau.

Lees meer: Drachten Oosterstraat 35 en 37

Drachten Pier Panderstraat 1

sf 1097 DR RK JWA2361

 

De Rooms-Katholieke aan de Pier Panderstraat is een voorbeeld van een moderne inloopkerk, zoals die door de overheid na de Tweede Wereldoorlog werd gepropageerd: archtectenbureau Bekink uit Groningen ontwierp een uitnodigend gebouw, met een open entreeportaal, veel glaswanden met zicht op klooster en kloostertuin en relatief sobere, onbewerkte materialen.

Lees meer: Drachten Pier Panderstraat 1

Drachten Pier Panderstraat 10

Sf 1098 DR Pier P 10 JWA9105

Het woonhuis op de hoek van de Pier Panderstraat en de J.M. Houwenstraat is in 1953-'54 gebouwd voor J.G. Sietzema, naar een ontwerp van het Leeuwarder architectenbureau Meek. Dit huis, dat architect G. van Manen in 1939 ontwierp voor T. Huisma, valt tussen de vooroorlogse bouwkunst en die van de wederopbouwperiode.

Lees meer: Drachten Pier Panderstraat 10

Drachten Pier Panderstraat 34

sf 1099 DR Pier Panderstr 34 JWA9946

Het huis is samengesteld uit een hoofdvolume met de woonvertrekken en een garage. De delen zijn met elkaar verbonden door een tussenlid, waarin de hoofdentree is opgenomen. De uitgesproken traditionele hoofdvorm van het huis telt diverse decoratieve elementen, zoals glas-in-lood, elegant ijzerwerk op het balkon en de voordeur en rode tegels in het metselwerk onder het dakoverstek. De garage wordt niet meer als zodanig gebruikt.

Drachten Stationsweg 118

 

                         sf 1106 DR ULO JWA 4319

De Vereniging voor Christelijk Lager Onderwijs voor Dragten en Omstreken liet in 1922 deze school bouwen voor het geven van Uitgebreid Lager Onderwijs (ULO).

Lees meer: Drachten Stationsweg 118

Drachten Stationsweg 144b

 

                         sf 1107 DR Noorderbegraafpl JWA0020

Op de Noorderbegraafplaats stond rond 1300 het kerkje van Noorder-Dragten. Het werd in 1743 afgebroken, toen aan de Drachtstervaart tussen de beide dorpen in een nieuwe Grote Kerk werd gebouwd.

Lees meer: Drachten Stationsweg 144b

Drachten Stationsweg 19

 

                         sf 1101 DR Vml Pastorie JWA 4450

In 1871 werd dit herenhuis gebouwd als pastorie naast de Noorderkerk, ter vervanging van de boerderij die sinds 1844 als zodanig dienst had gedaan.

Lees meer: Drachten Stationsweg 19

Drachten Stationsweg 49

 

                         sf 1102a DR Vellinga JWA 4431

Apotheker G.A. de Raadt gaf in 1909 opdracht tot de bouw van dit herenhuis, waarin ook de apothekersruimten werden ondergebracht. De plaatselijke timmerman-aannemer H. Hendriks ontwierp en bouwde een bouwlaag, met daarachter een vrijstaand koetshuis met paardenstal.

Lees meer: Drachten Stationsweg 49

Drachten Torenstraat 14

sf 1111 DR RKweekSch JWA0036

De Rijksdagnormaalschool-Rijkskweekschool voor onderwijzers is in 1923/´24 gebouwd naar een ontwerp van gemeentearchitect A.S. Vellinga. Hij gaf de school de stijlkenmerken van de destijds populaire Amsterdamse School en de Art Deco. Nog voor de oorlog is het gebouw uitgebreid langs de Houtlaan.

Lees meer: Drachten Torenstraat 14

Drachten Torenstraat 18

 

                         sf 1113 DR Fellowship JWA 4314

Dit gebouw is al sinds 1953 in gebruik als kerkzaal, maar het is in 1924 naar een ontwerp van architect Tj. Van der Kooi gebouwd als verenigingsgebouw met conciërgewoning voor de Christelijke Belangenvereniging Pro Rege.

Lees meer: Drachten Torenstraat 18

Gerealiseerd door Sugarmice